Bayrampaşa, İstanbul'un Avrupa yakasında, son yirmi yılda hızlı gelişme göstermiş işçi nüfusunun yoğun olduğu bir ilçedir. TUİK tarafından yapılan adrese dayalı nüfus kayıt sestemi bilgilerine göre nüfusu 272.000 yüzölçümü ise 990 hektardır.
Bugünkü Bayrampaşa İlçesi'nin bulunduğu topraklar Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'u kuşatması sırasında askeri yığınak yeri ve karargah olarak seçilmiştir. İstanbul'un alınmasından sonra bu toprakların bir bölümü bağ ve bahçe tarımına ayrıldı. Büyük bir bölümü ormanlık ve fundalıklarla kaplıydı. 1927'de Bulgaristan'ın Filibe şehrinden göç eden ve yöreye ilk yerleşen göçmen grubuna tarım için ayrılan bölgede bağcılık yapılmış, sağmal inekler yetiştirilmek üzere Velibey (Demirkapı), Ferhatpaşa ve Cicoz adlı çiftlikler kurulmuştur.
İstanbul halkının 1950'lere kadar mesire yeri olan ve gelenlerin iste-dikleri kadar üzüm yedikleri, ancak dışarıya çıkartamadıkları meşhur Numunebağları, Abdi İpekçi Caddesi ile O-1 Karayolu arasındaydı. (Anılan bağlardan geriye "Numunebağ Caddesi" adı kalmıştır.) Bugünkü Bayrampaşa'nın ilk nüvesini oluşturan ve 1954'te köy statüsüne getirilen Sağmalcılar, Rami Bucağı sınırları içindeydi ve Maltepe Askeri Kışlası nedeniyle Kışla Arkası olarak da anılıyordu.
1927'den itibaren gruplar halinde Bulgaristan ve Yugoslavya'dan gelen göçmenlere ilaveten 1955'te İstanbul'un iki büyük caddesi olan Vatan ve Millet Caddeleri yapılırken evleri istimlake uğrayan vatandaşların çoğunun Sağmalcılar Köyü'ne yerleşmesi, nüfusun artışına neden oldu. Ayrıca, 1950'den itibaren bölgede yapılan fabrikalar, ilçeyi sanayi bölgesi haline getirdi. Sağmalcılar Köyü 1960'ta belediye oldu.
Mimar Sinan tarafından İstanbul'un su ihtiyacını karşılamak amacıyla döşenen ve halen faal durumda bulunan su kanallarına, inşa edilen binaların atık su ve tuvalet tesisatlarının yanlış bağlanması ve bu su kanallarına bağlı çeşme sularının bölge halkı tarafından kullanılması sonucunda semtte kolera salgını çıktı. Salgın çok kişinin hayatına mal oldu. Sağmalcılar adını zihinlere kolera sözcüğüyle birlikte yerleştiği düşünülerek ve lV. Murad'ın sadrazamlarından Bayram Paşa'nın burada bir çiftlik sahibi olmasından esinlenilerek Sağmalcılar adı Bayrampaşa olarak değiştirildi.
Bayrampaşa Mayıs 1990 tarihinde ilçe statüsüne yükseltildi. Böylece Eyüp'ten ayrılarak müstakil belediye teşkilâtına kavuşturuldu.
Konumu
Bayrampaşa İlçesi, İstanbul İli'nin batı yakasında, Çatalca Yarımadası'nda yer almaktadır. Doğusunda Eyüp, güneyinde Zeytinburnu, batısında Esenler ve kuzeyi ve kuzeydoğusunda Gaziosmanpaşa ilçeleri ile çevrilidir. Bu alan içerisinde yaklaşık yüz ölçümü 961.31 ha'dır. Kuzeybatı-Güneydoğu uzanımlı alanın KB-GD doğrultusunda uzanımı yaklaşık 6,7 km, GB-KD doğrultusunda uzanımı ise 760 m ile 2,46 km arasında değişmektedir.
Bayrampaşa İlçesi, 20.05.1990 tarihinde yürürlüğe giren 3644 sayılı kanunla kurulmuştur. Bu tarihe kadar Eyüp İlçesi'nin bir semti olarak gelişmesini sürdürmüştür. Günümüzde mahallelerden oluşan bir yapıya sahiptir. Bağlı bucak ve köyü yoktur.
Bu mahalleler; Altıntepsi, Cevatpaşa, İsmetpaşa, Kartaltepe, Kocatepe, Muratpaşa, Orta, Terazidere, Vatan, Yenidoğan ve Yıldırım mahalleleridir.
Ulaşım
İstanbul İli ulaşım sistemi için önemli bir konuma sahip Bayrampaşa İlçesi'nin, iki çeşit ulaşım sistemine sahip olduğu görülmektedir. Bunlar karayolu ve hafif metro ulaşım sistemleridir.
Etüd alanının çevresi ile ilişkilerini sağlayan en önemli arter alanın ortasından geçen, Marmara Bölgesi ve İstanbul içinde en önemli aks konumundaki TEM bağlantı yoludur. Bölgede diğer önemli arterler doğu sınırını oluşturan Eski Edirne Asfaltı (Rami-Kışla Caddesi), Arnavutköy, Habipler-E5 karayolu bağlantısını sağlayan ulaşım akslarıdır. Yerleşmenin kendi içinde ulaşım ağı incelendiğinde ise en önemli arterler 24 m'lik yeni yol, 100. yıl caddesi, 50. yıl caddesi, Akpınar caddesi, Abdi İpekçi caddesi, ve devamındaki Numunebağ caddesi, Maltepe caddesidir.
İstanbul'un önemli ulaşım araçlarından biri olan Aksaray-Havaalanı hafif metro hattının bir bölümü Bayrampaşa sınırları içerisinde kalmaktadır.
|